مقدمه
در صنایع پایین دستی نفت و گاز، استفاده از مواد مقاوم و با کیفیت در ساخت و تولید تجهیزات صنعتی بسیار حیاتی است. یکی از متریالی که به طور گسترده در این صنایع مورد استفاده قرار میگیرد، تیوب استنلس استیل است. تیوبهای استنلس استیل به دلیل خواص مکانیکی و شیمیایی منحصر به فرد خود، انتخاب بسیار مناسبی برای استفاده در ساخت و تولید تجهیزات صنعتی محسوب میشوند. فناوری ساخت این محصول در کشور ایران فعلا وجود ندارد و تمامی مصرف کنندگان، تیوب های استیل وارداتی خرید می نمایند. در این مقاله، ما سعی کرده ایم شما را به بررسی شناخت این محصول، مزایا و معایب، بازار فروش، قیمت و کاربردهای آن آشنا سازیم.
تاریخچه
در دوران های قدیم جهت انتقال سیالات از جایی به جای دیگر، از روشهای سنتی استفاده میشد. در آن زمان ها از لولههای ساخته شده از چوب یا بامبو برای انتقال آب یا سایر سیالات استفاده میشد. این لوله ها به دلیل وجود منابع طبیعی موجود در طبیعت، انتقال سیالات را فراهم میکردند. بعد ها با کشف فولاد و رشد صنعت، استفاده از لوله های فولادی جایگزین روش های سنتی گردید. با گذشت زمان، مهندسان متوجه شدند که لوله های فولادی با فرآیند ساخت؛ عملیات نورد ورق فولادی و جوشکاری خطی، تحمل مقاومت در دما و فشار کاری بالا را نداشتند. با تولید لوله های فولادی بدون درز صنعت پایپینگ متحول گردید.
تولید لوله های بدون درز به قرن نوزدهم بر می گردد. صنعتگران آلمانی( برادران مانیسمان) توانستند لوله های فولادی، بدون درز جوش به روش اکسترودر شمش فولادی توپر و کشش روی غلطک تولید نمایند. با رشد صنعت و بهره گیری از این روش ساخت لوله ها و تیوب ها با آلیاژ استنلس استیل نیز روانه ی بازار شد.
تفاوت پایپ (PIPE) با تیوب (TUBE) چیست؟
مردم اغلب فکر می کنند که هر دو آن ها یکسان هستند. در حالت عامیانه ممکن است تفاوتی بین پایپ و تیوب وجود نداشته باشد اما در طبقه بندی و کاربرد این دو تفاوت های بسیاری وجود دارد.
پایپ (PIPE):
پایپ ها / لولهها معمولاً دارای قطرها و ضخامتهای معینی هستند و برای انتقال مواد به صورت عمومی به کار میروند. طراحی و ساخت لولههای استیل بدون درز برای انتقال سیالات و گازهای فشرده، سیالات خوراکی، و یا در کاربردهای صنعتی و ساختمانی که نیاز به مقاومت بالا در برابر فشار و دما دارند، استفاده میشوند.
- لوله ها در کاربردهایی که نیاز به دوام و استحکام بالا دارد بهتر عمل می کنند. لوله ها قوی تر از تیوب ها هستند.
- مقطع لوله ها به شکل دایره است.
- نحوه نام گذاری پایپ/ Pipe چگونه است؟ (OD, ID, WT, L, SCH)
- قطر اسمی لوله (Nominal Pipe Size) NPS: قطر اسمی/ نامی لوله تنها یک عدد بدون بعد است که اندازه قطر سوراخ لوله را مشخص می کند.
تیوب (TUBE):
تیوبها معمولاً دارای اندازههای کوچکتر و دقیقتری هستند. طراحی وساخت تیوب های استیل بدون درز بیشتر برای کاربردهایی است که نیاز به دقت بالا یی دارند، مانند سیستمهای توزیع گاز / ایستگاه های گاز، تجهیزات پزشکی، صنایع خودروسازی، صنعت الکترونیک و غیره …
- تیوب معمولاً به قطر خارجی و ضخامت دیواره سفارش داده می شود و تلورانسها و مشخصات دقیق تری نسبت به لوله دارد.
- لوله سفت است ولی تیوب را می توان با کمی تلاش شکل داد (توسط دستگاه خم کن تیوب).
- طول شاخه تیوب ها: 6 متر، 9 متر و 12 متر می باشد.
- مقطع تیوب ها علاوه بر دایره میتواند مربع، مستطیل و بیضی باشد.
- ضخامت دیواره تیوب ها با پارامتری تحت عنوان (BWG) مشخص میگردد.
تأمین مستقیم از معتبرترین برند اروپایی
موجودی انواع تیوبهای نسوز و ضداسید سندویک سوئد با گواهینامه معتبر (Original MTR)
فروش تیوب استیل ۳۱۶L بدون درز Sandvik* تضمین اصالت متریال و قابلیت تست متالورژی
پارامتر صافی سطح / RA (Roughness Average)
پارامتر “صافی سطح” یکی از ویژگیهای مهم در تیوبهای استنلس استیل است که به نحوه صافی و براقیت سطح خارجی و داخلی تیوب اشاره دارد. هرچه سطح تیوب صافتر باشد، اصطکاک کمتری ایجاد خواهد شد که این میتواند موجب بهبود عملکرد و کارایی سیستمهایی که از این تیوبها استفاده میکنند، شود.
لوله میلیمتری استیل، اصطلاح بازاری تیوب استیل بدون درز
در بازار لوله فروشی اصطلاح رایج برای تیوب استیل، لوله میلیمتری استیل می باشد که خریداران با این نام آن را می شناسند. لوله میلیمتری استیل به لولههایی اطلاق میشود که اندازه و ابعاد آنها برحسب واحد متریک / میلیمتر است.
انواع آلیاژ های تیوب استنلس استیل
استیل های آستنیتی بیشترین استفاده را دارند و گرید های 304/304L – 316/316L رایج ترین در بازار هستند.
- تیوب استنلس استیل بدون درز 304/304L: مقاومت حرارتی بالای 800 درجه سانتی گراد و کاربرد وسیع در صنایع غذایی و پزشکی.
- تیوب استنلس استیل بدون درز 316/316L: دارای استحکام کششی بالا و مقاومت عالی در برابر خوردگی محیطهای اسیدی.
- سایر گریدها: آستنیتی (321, 310S, 904L)، فریتیک (430)، مارتنزیتی (410, 420) و داپلکس (2205).
استاندارد ها
- تیوب آستنیتی: ASTM A269 (بدون درز عمومی)، ASTM A312 (سرویسهای دما بالا)، ASTM A213 (بویلر و مبدل).
- تیوب فریتیک/مارتنزیتی: ASTM A268.
- تیوب داپلکس: ASTM A789 (بدون درز) و ASTM A790 (درزدار).
جداول مشخصات فنی
۱. جدول سایز اینچی و میلیمتری تیوب استنلس استیل (Size Chart)
| TUBE O.D (Inch / mm) | BWG Standard | Wall Thickness (mm) |
|---|---|---|
| 0.188″ / 4.78 mm | 20 | 0.89 |
| 0.25″ / 6.35 mm | 22, 20, 18, 16 | 0.71, 0.89, 1.25, 1.65 |
| 0.375″ / 9.53 mm | 22, 20, 18, 16 | 0.71, 0.89, 1.25, 1.65 |
| 0.5″ / 12.7 mm | 20, 18, 16 | 0.89, 1.25, 1.65 |
| 0.75″ / 19.05 mm | 20, 18, 16, 14, 11 | 0.89, 1.25, 1.65, 2.11, 3.05 |
| 1″ / 25.4 mm | 20, 18, 16, 14, 13, 11 | 0.89, 1.25, 1.65, 2.11, 2.41, 3.05 |
۲. جدول وزنی تیوب استنلس استیل (Weight Chart)
واحد مقادیر داخل جدول: کیلوگرم بر متر
| Ø mm / WT mm | 0.8 | 1 | 1.2 | 1.5 | 1.6 | 2.0 | 2.5 | 2.6 | 3 | 3.2 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 6 | 0.104 | 0.125 | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 8 | 0.144 | 0.175 | – | – | – | – | – | – | – | – |
| 10 | 0.184 | 0.225 | 0.264 | 0.319 | 0.337 | – | – | – | – | – |
| 12 | 0.224 | 0.275 | 0.325 | 0.394 | 0.417 | – | – | – | – | – |
| 13 | 0.244 | 0.3 | 0.355 | 0.432 | – | – | – | – | – | – |
| 14 | 0.264 | 0.326 | 0.385 | 0.470 | 0.497 | 0.601 | – | – | – | – |
| 15 | 0.284 | 0.351 | 0.415 | 0.507 | 0.537 | 0.651 | – | – | – | – |
| 16 | 0.304 | 0.376 | 0.445 | 0.545 | 0.577 | 0.701 | – | – | – | – |
| 17.2 | 0.329 | 0.406 | 0.481 | 0.59 | 0.625 | 0.761 | 0.92 | 0.951 | – | – |
| 18 | 0.345 | 0.426 | 0.505 | 0.62 | 0.657 | 0.801 | 0.97 | 1.003 | – | – |
| 19.05 | 0.366 | 0.452 | 0.536 | 0.659 | 0.699 | 0.854 | 1.036 | 1.071 | – | – |
| 21.3 | 0.411 | 0.508 | 0.604 | 0.744 | 0.789 | 0.967 | 1.177 | 1.217 | – | – |
| 25 | 0.485 | 0.601 | 0.715 | 0.883 | 0.937 | 1.152 | 1.409 | 1.458 | 1.653 | – |
| 25.4 | 0.493 | 0.611 | 0.727 | 0.898 | 0.954 | 1.172 | 1.434 | 1.484 | 1.683 | – |
لیست موجودی سوپر آلیاژها و تیوبهای نسوز
تأمین تخصصی انواع تیوبهای اینسترومنتاسیون و فشار قوی در گریدهای:
904L
316L
304L
MONEL
۳. ترکیبات شیمیایی (Chemical Composition – ASTM A213)
| Grade | C (Max %) | Si (Max %) | Mn (Max %) | Cr (%) | Ni (%) | Mo (%) | S (Max %) | P (Max %) | Fe |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TP304 | 0.08 | 1.0 | 2.0 | 18 – 20 | 8 – 11 | – | 0.03 | 0.045 | Bal |
| TP304L | 0.035 | 1.0 | 2.0 | 18 – 20 | 8 – 12 | – | 0.03 | 0.045 | Bal |
| TP316 | 0.08 | 1.0 | 2.0 | 16 – 18 | 11 – 14 | 2 – 3 | 0.03 | 0.045 | Bal |
| TP316L | 0.035 | 1.0 | 2.0 | 16 – 18 | 10 – 14 | 2 – 3 | 0.03 | 0.045 | Bal |
| TP321 | 0.08 | 1.0 | 2.0 | 17 – 19 | 9 – 12 | – | 0.03 | 0.045 | Bal |
| TP904L | 0.02 | 1.0 | 2.0 | 19 – 23 | 23 – 28 | 4 – 5 | 0.035 | 0.045 | Rest |
۴. خواص مکانیکی (Mechanical Properties – ASTM A213)
| Grade | Tensile (Min MPa) | Yield (Min MPa) | Elongation (Min %) | Hardness (Max HRB) | Solution Temp (Min ºC) |
|---|---|---|---|---|---|
| TP304 | 515 | 205 | 35 | 90 | 1040 |
| TP304L | 485 | 170 | 35 | 90 | 1040 |
| TP316 | 515 | 205 | 35 | 90 | 1040 |
| TP316L | 485 | 170 | 35 | 90 | 1040 |
| TP321 | 515 | 205 | 35 | 90 | 1040 |
| TP904L | 490 | 215 | 35 | 90 | 1040 |
کاربردهای تیوب استنلس استیل بدون درز
- بویلرها و گرمکنها
- مبدلهای حرارتی و سوپرهیتر ها
- تانکها و مخازن تحت فشار
- پمپها و کمپرسورها
- سیستمهای تصفیه و تزریق مواد شیمیایی
- سیستمهای تحقیقاتی و آزمایشگاهی
تکنولوژی برتر سوئد در صنایع نفت و گاز
بیشتر بخوانید:
در پروژههای حساس که هزینه توقف تولید (Downtime) بسیار بالاست، انتخاب برند اهمیت حیاتی دارد. پیشنهاد میکنیم مقاله
معرفی تیوب استیل برند SANDVIK سوئد
را مطالعه کنید تا با ویژگیهای منحصربهفرد این متریال آشنا شوید.
نتیجهگیری
تیوبهای استنلس استیل به دلیل مقاومت بالا در برابر خوردگی، فشار، دما و شرایط محیطی مختلف، انتخاب ایدهآلی برای استفاده در ساخت تجهیزات صنایع نفت و گاز میباشند. استفاده از این تیوبها در سیستمهای نفت و گاز منجر به بهبود عملکرد، کاهش هزینهها و افزایش عمر مفید تجهیزات میشود. رعایت استانداردها در انتخاب، طراحی و استفاده از این محصول حائز اهمیت است.
